Bedenkingen bij een Belgisch Nationaal Zangfeest

14 mei, 2009

Geen zinnig mens is tegen samenhorigheid en solidariteit als algemene waarden. Klinkt ook mooi en edel om er een gezellig concert samen met de zuiderburen aan op te hangen, wie kan daar toch tegen zijn? In het verleden hebben verschillende van de betrokken artiesten al meermaals getoond dat hun politiek-maatschappelijke opvattingen van een grote naïviteit en oppervlakkigheid getuigen. Bij een wat concretere invulling blijkt nu ook dat ze zich op een griezelige manier van dezelfde bedenkelijke middelen bedienen als de (Vlaamse) tegenstanders die ze willen bekampen.

Eerst en vooral is het Belgavox-initiatief onversneden nationalistisch van aard. Wat Vlaams-nationalisten onder Vlamingen willen doen, willen Belgisch-nationalisten onder Belgen doen. Zingen bijvoorbeeld. Dat mag dan al knusjes zijn onder elkaar, in beide gevallen is het oogkleppengevaar niet veraf.

Ten tweede is het initiatief ook negationistisch in de zin dat het een bestaande realiteit en evolutie weigert te erkennen. Zoals een bepaalde stroming in Vlaanderen het bestaan van het Belgische feit miskent, zo miskent Belgavox een belangrijke autonomistische stroming in Vlaanderen. Het is wel bijzonder simplistisch om de politieke crisis van de voorbije jaren te wijten aan ‘het falen van de huidige politieke elite en haar communautaire aanpak’. Intrinsiek grote politieke talenten als Guy Verhofstadt of Herman van Rompuy zijn op het Belgische niveau gedoemd om te vervallen in loze pr-talk of inertie, precies omdat ze daar zo vaak geconfronteerd worden met de communautaire tegenstellingen (naast de gewone en gezonde ideologische tegenstellingen).

Die tegenstellingen zitten lang niet enkel in de politiek, maar overal in onze samenleving. Vandaar dat er buiten de politiek veel meer gesplitst wordt dan binnen de politiek. Ter wille van de efficiëntie, en om nadien gezonder te kunnen samenwerken. De ‘destructieve krachten’ die volgens de academische backing vocals van Belgavox worden opgeroepen, zijn net het gevolg van de Belgische constructie op zich. Die is zozeer historisch beladen en onevenwichtig dat de twee grote bevolkingsgroepen altijd wel redenen zullen vinden om wrokkig te doen tegenover de andere. En in beide gevallen zal dat niet eens helemaal onterecht zijn.

Zo bekeken is het ook opmerkelijk dat het Belgavox-manifest oproept om op een nieuwe en creatieve manier de instellingen te herdenken. Die ‘creatieve’ manieren hebben in het verleden telkens geleid tot loodgieterdom als hoogste politieke deugd, dat zal in de toekomst binnen het Belgische kader niet anders zijn. In die zin beoordeel ik het Belgavox-manifest allerminst als progressief, maar integendeel als conservatief en bij momenten reactionair.

In principe wil elke progressief denkende Vlaming immers hetzelfde: meer samenwerking, meer solidariteit, meer verdraagzaamheid, een open, erg internationaal gericht Vlaanderen. Een voorloper op ecologisch en sociaal gebied, een Vlaanderen vol culturele variatie, met heel veel niet-geforceerde samenwerking met álle buurlanden. Alleen over de weg daar naartoe bestaat geen eensgezindheid. Belgavox wil niet verder kijken dan de Belgische muren, een andere progressieve stroming in Vlaanderen (bijvoorbeeld de Gravensteengroep) onderzoekt of de Belgische constructie niet eerder remmend dan stimulerend is. Het is dan ook jammer dat Belgavox in zijn discours alweer misbruik maakt van een ongepast zwartwitperspectief: als je niet pro België bent, ben je voor verdeeldheid en voor een terugplooiscenario. De paradox van reculer pour mieux sauter (een erg vooruitstrevende gedachte) is niet aan hen besteed.

Bovendien draagt het exclusief Belgische perspectief het gevaar in zich om een bewustzijnsvernauwend effect te hebben. Ik zou Belgavox toch nog een mooi initiatief vinden als het in 2010 opgevolgd wordt door Nedervox, nadien door Anglovox en Germanovox. Omdat goed nabuurschap in alle richtingen belangrijk is. Ik begrijp dat Arno en anderen volgend jaar dan eerst Nederlands zullen moeten leren, maar die openheid van geest zullen ze als progressieve en solidaire mensen ongetwijfeld opbrengen, nietwaar? Als het tot Belgavox beperkt blijft, dan vrees ik dat het inderdaad niet meer dan Belgisch-nationalistische bewustzijnsvernauwing is.

Luc van Doorslaer is als doctor in de Letteren verbonden aan Lessius Antwerpen en de KU Leuven. Hij is ook lid van de Gravensteengroep en zelfstandig tv-journalist.
(De Standaard, 14/05/09)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: